Posted in Նախագծեր, Էկոլոգիա

Մեծամորի ատոմակայան

Metsamor aerien.jpg

Մեծամորի ատոմակայանը միակ ատոմակայանն է Հարավային Կովկասում։ Այն գտնվում է Երևանից մոտ 36 կմ արևմուտք՝ Մեծամոր քաղաքի մոտակայքում։ Հիմա ԱԷԿ֊ի արտադրանքը բավարարում է Հայաստանի բնակչության կողմից օգտագործվող էլեկտրաէներգիայի 40%–ը։ 1988 թվականին Հայաստանում տեղի ունեցած երկրաշարժից հետո ծագած մի շարք խնդիրների և անհանգստությունների պատճառով ԱԷԿ֊ը ստիպված էին փակել։ Սակայն Հայաստանում էներգիայի պակասություն առաջացավ և 1993 թվականին Հայաստանի կառավարությունը ԱԷԿ֊ի վերաբացման որոշում կայացրեց։ Երկրորդ էներգաբլոկը գործողության բերվեց 1995 թվականի հոկտեմբերի 26-ին։ Մեծամորի ԱԷԿ-ը ունի շատ առանձնահատուկություններ։ Դրանցից մեկը ԱԷԿ֊ի յուրահատուկ կառուցվածքն է։ Մեծամորի ԱԷԿ֊ը այն սակավաթիվ ատոմակայաններից մեկն է, որի միջուկային ռեակտորը չունի շրջապատող պաշտպանիչ կառույց, ինչը հիմնականում կազմված է լինում պողպատից կամ կապարից։

Պատմություն

Մեծամորի ԱԷԿ-ը սկսվել է կառուցվել 1969 թ-ին։ Այն բաղկացած է երկու բաղադրիչից։ Առաջին բաղադրիչը սկսել է շահագործվել 1976 թ-ի դեկտեմբերի 22-ին, իսկ երկրորդը՝ 1980 թ-ի հունվարի 5-ին։ Կայանը կառուցվել է այնպես, որ այն կարողանա դիմանալ 9 մագնիտուտ ունեցող երկրաշարժին, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ այն գտնվում է սեյսմիկ ոչ կայուն գոտում, որի սեյսմիկ կայունությունը 8 մագնիտուտ է։ Բայց 20 տարում ԽՍՀՄ Մինիստրների խորհուրդը որոշում կայացրեց ատոմակայանի աշխատանքի դադարեցման մասին։ ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո, Հայաստանի Հանրապետությունը էներգիայի պակասի պատճառով լուրջ խնդիրներ ունեցավ, ինչի արդյունքում պետության կառավարությունը որոշեց վերագործարկել ատոմակայանի երկրորդ մասը։ Այսպիսով, կայանի երկրորդ մասը 5-6 տարի չգործելուց հետո սկսեց իր բնականոն աշխատանքը 1995 թ-ի նոյեմբերի 5-ին, որը հանգեցրեց Հայաստանի Հանրապետության էներգիայի պաշարների կտրուկ մեծացմանը։

Վտանգը

Որևէ մեխանիզմ չի կարող գործել հավերժ: Դա վերաբերվում է նաև ԱԷԿ-ներին։ Ատոմակայանի խափանումը կարող է վտանգել միլիոնավոր մարդկանց առողջությունը և հանգեցնել Հայաստանի Հանրապետության համարյա ամբողջ տարածքի ամայացմանը: Միջուկային ռեակտորի ներսում ճնշումը գերազանցում է 125 ատմոսֆերը, իսկ ջերմաստիճանը՝ 300 ցելսիուսը: Եվ դրա շահագործման համար պետք է 100 տոկոսանոց վստահություն, որ ռեակտորը կդիմանա այդ պայմաններին: Անգամ չնչին կասկածը կամ վստահության պակասը ատոմակայանի ապագործարկման հիմք է: Ավելին, կես դար առաջ նախագծված այս ռեակտորները չունեն անվտանգության բազմաթիվ համակարգեր, որոնցով կահավորված են ավելի նոր սերնդների ռեակտորները: Այս պահին Հայկական ԱԷԿ-ը բավարարում է Ատոմային Էներգետիկայի միջազգային գործակալությանը: Այսօր չկա որևէ ուսումնասիրություն, որը կասի, թե արդյո՞ք Մեծամորի ատոմակայանը կարող է աշխատել 2026 թվականից հետո: Բայց որոշակի պայմաններ հաշվի առնելով կարելի է ենթադրել, որ դրա անվտանգ շահագործման ժամկետն ավարտվում է: Առավել ևս, եթե հաշվի առնենք, որ 2026 թվականի դրությամբ Մեծամորի ատոմակայանի 2-րդ էներգաբլոկը կլինի աշխարհի ամենահին ռեակտորներից մեկը, դժվար է պատկերացնել դրա հետագա անվտանգ շահագործման հեռանկարը:

Ենթադրվում է, որ եթե  Մեծամորի ատոմակայանում պայթյուն տեղի ունենա, ապա այդ աղետն իր  մասշտաբներով կարելի է անվանել երկրորդ «Ֆուկուսիմա»: Մեծամորի ատոմակայանում հնարավոր աղետի հետևանքները կհամեմատվեն Չեռնոբիլի ատոմակայանի ողբերգության հետ: Փորձագետները պահանջում են դադարեցնել ատոմակայանի գործունեությունը, քանի որ շահագործման ժամկետը վաղուց է սպառվել:

Այսպիսով՝ Մեծամորի ատոմակայանը վատ ազդեցություն կարող է ունենալ այնտեղի բնակչության, նրանց առողջության վրա։ Ըստ իս՝ պետք է փնտրել այլընտրանքային էներգիա, որը կկարողանա բավարարել մեր բնակչության պահանջներին այնպես, ինչպես ատոմային էներգիան։ Իմ կաիծիքով՝ Հայաստանում կարող են օգտագործել քամուց ստացվող էներգիան։ Չէ՞ որ Հայաստանը լեռնային երկիր է և քամուց ստացվող էներգիան հեռանկարային է մեզ համար։ Դա և՛ էկոլոգիապես մաքուր ու անվտանգ է, և՛ բավականին էժան է։ Թեև Վահրամ Պետրոսյանը ասել է, որ ատոմային էներգետիկային այլընտրանք չենք կարող ունենալ։

Posted in Հայոց լեզու

Առցանց թեստային աշխատանք

1. Բառերից քանիսո՞ւմ է բաց թողած տեղում գրվում է.

անէ, երբևիցե, մանրէ, վայրէջք, լայնէկրան, առօրեական, անէական, այժմեական, ինչևէ, գոմեշ

       2.Բառերից քանիսո՞ւմ է բաց թողած տեղում գրվում հ.

արհամարհանք, ամպհովանի, խոնարհում, բարեշնորհ, ապաշխարանք, արհավիրք, ընդամենը, ընդհանուր, մանադազգահ, հեթեթալ

       3.    Բառերից քանիսո՞ւմ է բաց թողած տեղում գրվում ք.

բարվոք, գոգնոց, գոգավոր, ջրապապակ, նորոգել, հոգս, հավաքել, հոգնաբեկ, ոգելից, ոռոգել, Մարգար, հովվերգություն,

      4.    Ո՞ր շարքերի բոլոր բառերի բաց թողած տեղում է գրվում կրկնակ տառ.

1)      տ-ալ, կ-անք, ծաղկափ-իթ, լուսա-իկ

2)      ու-ամիտ, ծառու-ի, ա-ահայր, ըն-իմանալ

3)      Հե-ադա, Աքի-ես, Հո-անդիա, Վիե-նա

4)      ֆի-ական, խ-ալ, հ ո-երգություն, բա-ադ

5)      իննսունական, բուդդայական, բնօրրան, մրրկահավ

6)      ճռճ-ալ, միատա-, վշտա-ուկ, այ-ենական

5.    Տրված բառերից և բառաձևերից քանիսո՞ւմ ուղղագրական սխալ կա.

Բահրեյնի, Ջուղայեցի, երեկոյան, Սոմալիյում, վերարկույով, Չիբուխլույում, աղյուսյակ, սյունյակ, պայուսակ, Օֆելիայի

6Տրված տեքստում քանի՞ ուղղագրական սխալ կա.

Անթափանց, սռթսռթացնող

խոնավությամբ թաթաղված էր օդը: Ցուրտ գիշերով Օխոտյան ափի ողջ երկայնքով մղվում էր երկու ընբոստ տարերգի անհաշտ ընբիշային պայքարը. Ցամաքը խոչնդոտում էր ծովի առաջընթացը, ծովը չէր դադարում անընդհատ ցամաքի վրա հարձակվելուց, մակնթացությունից:

7.Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում չի գրվում յ:

1. Իսրա-ել, Կարո-ի, մի-ություն, կրի-ա

2. հա-ելի, Ռաֆա-ել, գա-իսոն, ն-արդ

3. բամիա, վերարկուի, ծիածան, երգեի

4. միմ-անց, օվկ-անոս,  միլ-արդ, ժան-ակ

  8 .Ընդգծված բառերից քանիսո՞ւմ հնչյունափոխություն կա:

Ինչպես մի հեղեղ վեր կենար հանկարծ,

Երկնքի մթնած ամպերից իջներ

Ինչպես մի հեղեղ վեր կենար հանկարծ,

Ինչպես փոթորիկ՝ սաստիկ սրընթաց,

Գյուղից սլացան մի խումբ կտրիճներ:

  1. Երկուսում
  2. Երեքում
  3. Չորսում
  4. Բոլորում

9. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են գրվում գծիկով:

ալ(կարմիր), բուք(բորան), դեփ(դեղին), կողք(կողքի)

վերև(ներքև), դեմ(դիմաց), դեսից(դենից), մանր(մունր)

գիշեր(ցերեկ), ոչ(ոք), ստեպ(ստեպ), տուն(թանգարան)

ժամ-պատարագ, գնացող-եկող, պատեհ-անպատեհ, առոք-փառոք

10.Ո՞ր նախադասության մեջ մեծատառի գործածության սխալ չկա:

1. Խրիմյան հայրիկն ասաց, որ վաղը ևեթ կկարգադրի, որ Մասիսի հողից, Երասխի ջրից ու Հայաստանի ծաղիկներից մի քիչ վերցնեն և ուղարկեն Վենետիկ:

2. Հայաստանի գրեթե բոլոր քաղաքները` Վան, Բագավան, Կարին, Երվանդաշատ, Վաղարշապատ, Նախիջևան, Արտաշատ, բռնված էին Պարսից զորքով

3. Վրաց Միհրդատ թագավորը Վարդանի Համհարզին ընդունեց պալատի վեհաշուք դահլիճում թարգմանի ներկայությամբ:

4. Էմալե պրոֆիլը Ձեր,

Ձեր հակինթ աչքերը բիլ

Ես այսօր կուզեմ երգել,

Որպես մի անհայտ դը Լիլ:

11.Ընդգծված բառերից քանիսո՞ւմ կա հնչյունափոխություն:

Սրտագին  երգերն ինձ միշտ թովել են,

Հրճվանք են տվել ինձ թևավոր,

Բայց նվիրական  Ձեր հորովելը,

Բոլոր երգերից ջինջ է,  խոր:

Իմ մանկությունը վաղուց կորել է,

Վաղուց դարձել է հեքիաթ ու հուշ,

Բայց երբ հնչում է ձեր հորովելը,

Կրկին մանուկ եմ դառնում քնքուշ:

  1. Երեքում
  2. Չորսում
  3. Բոլորում
  4. Երկուսում

12.Ո՞ր բառում վերջին վանկը շեշտված չէ:

1. Գիշանգղ

2. Լուսնկա

3. Երջանկություն

4. Կարգադրել

13. Ո՞ր նախադասության մեջ բառագործածության սխալ կա:

1. Ամբոխը, որոշակի հույսեր փայփայելով, խռնվեց հայտնի բարերարի շուրջը:

2. Ազգային ժողովում քննարկված հրատապ հարցը վերաբերվում էր կրթական համակարգին:

3. Արտաքուստ իրարից չզանազանվող քույրերը հակոտնյա բնավորությունների  տեր էին:

4. Խորապես ընդունելով իր սխալը`Հայկը փորձում էր քավել մեղքերը:

14.Ընդգծված բառերից որի՞ գործածությունը փոխաբերական իմաստով չէ:

1.  Եվ քարավանը Աբու-Լալայի…

Հանգիստ, միաչափ քայլում էր առաջ հեզ  լուսնկայի շողերի միջով:

2.  Մենք համառ ոսկուն ստիպում էինք նաև մայրանալ,

Դառնալ դիցուհու արձան անթերի:

3. Բազմած լուսնի նուրբ  շողերին,

Հովի թևին  թռչելով`

Փերիները սարի գլխին

Հավաքվեցին գիշերով:

4.Ու թեև որպես մի մահկանացու պիտի վախճանվեմ,

բայց այս մատյանի  հարակայությամբ կմնամ անմահ:

15.Ո՞ր շարքի բոլոր բառազույգերն են հականիշներ:

1. Անհողդողդ-երերուն, քնքուշ-վեհ, վեհանձն-ստոր

2. Խոժոռվել-ժպտալ, բանուկ-սակավագնաց, առաթուր-անջրպետ

3. Զարդարուն-անպաճույճ, օրինական-ապօրինի, ջրարբի-անջրդի

4. Դալար-բարակ, լայնարձակ-անձուկ, տկար-վատառողջ

16.Ո՞ր շարքի բոլոր բառազույգերն են հոմանիշներ:

1. Հուսահատվել-վհատվել, շտապել-աճապարել, սպրդել-սողոսկել

2. Սիգաճեմ-վեհանձնյա, երեց-ավագ,  սովորույթ-ավանդույթ

3. Ունայն-դատարկ, զվարթ-խինդ, այլակերպ-տարաբնույթ

4. Հրահանգ-ցուցում, մայրամուտ-արշալույս, շեղում-խոտորում

17.Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են հոմանիշներ:

1. Հավակնորդ, հավակնոտ, հանդուգն, նախանձոտ

2. Մուճակ, մաշիկ, մակույկ, հողաթափ

3. Յուրովի, ինքնին, յուրային, ինքնաբերաբար

4. Մանրավաճառ, առևտրական, փերեզակ, չարչի

18.Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են անհոդակապ:

1. Գարեջուր, պարընկեր, հայազգի

2. Հատընտիր, ադամորդի, աղեխարշ

3. Ազգընտիր, բազկաթոռ, փոշեհատիկ

4. Սերմնագռավ, արքայազն, կարճալիք

19.Ո՞ր բառը մյուսների հետ ընդհանուր արմատ չունի:

1. Հրոսակապետ

2. Վարչապետ

3.  Սակավապետ

4. Միապետ

20.Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են հոգնակին կազմում  ներ վերջավորությամբ:

1. Ամսագիր, ֆիդայի, երկտող, խաղաթուղթ

2. Պատճեն, արձակագիր, ռուս, հանքափոր

3. Մեծատառ, օրինագիծ, հողամաս, նախագահ

4.  Ժամկետ, վայրէջք, նստացույց, վագր

Posted in Հաշվետվություններ

Առաջին ուսումնական շրջանի ամփոփում

«Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիր մուտք եմ գործել «Մուտքի» ճամբարով։ Ճամբարի ընթացքում ցանոթացանք դասավանդողների, դպրոցի կարգուկանոնի հետ, սովորեցինք բլոգավարություն։ Ճամբարից հետո մենք կազմեցինք մեր դասացուցակը՝ ընտրելով մեզ անհրաժեշտ առարկաները։ Հիմնական առարկաներից բացի՝ ես ընտրեցի նաև ՏՏ, իսպաներեն, գծանկար և գունանկար։

Գրեցինք մեր մասին և մեր տպավորությունները։

Սեպտեմբեր

Սեպտեմբեր ամսվա առաջին շաբաթվա ընթացքում պետք է ընտրեինք դասավանդողներին։ Մեկ շաբաթվա ընթացքում ձեռք բերեցի բազմաթիվ ընկերներ, հարմարվեցի դպրոցի առօրյային։

Գրականություն

Վերլուծություններ

Նախագիծ- Կոմիտաս

Հայ հին միջնադարյան գրականություն

Հայոց լեզու

Հասարակագիտություն

Անգլերեն

Իսպաներեն

Էկոլոգիա

Հայոց պատմություն

Հոկտեմբեր

Գրականություն

Վերլուծություններ

Նախագծեր

Թարգմանություն-Բա՛ց թող փակ դռները

Լրացուցիչ աշխատանք-«Եթե չլիներ համացանցը»

Հայոց լեզու

Հասարակագիտություն

Անգլերեն

Իսպաներեն

Նոյեմբեր

Գրականություն

Վերլուծություններ

Նախագիծ-《Նախշուն աշուն》

Թարգմանություն-Ոսկե աշուն

Հասարակագիտություն

Անգլերեն

Իսպաներեն

Էկոլոգիա

Դեկտեմբեր

Գրականություն

Վերլուծություններ

Հայոց լեզու

Հասարակագիտություն

Անգլերեն

Իսպաներեն

  • Mi dia

Էկոլոգիա

Հայոց պատմություն

Այս ուսումնական շրջանի ընթացքում դարձա ՄԱԿ-ի երիտասարդական թևի անդամ, մասնակցեցի բազմաթիվ միջոցառումների։ ՄԱԿ-ի երիտասարդական թևով հ․190 ավագ դպրոցում ներկայացրեցինք և քննարկեցինք բնապահպանական մի շարք խնդիրներ։ Դեկտեմբերի 12-ին ԵՊՀ-ի Եվրոպական ուսումնասիրությունների կենտրոնում տոնեցինք մարդու իրավունքների օրը։

Նոյեմբերին հանդիպում ունեցանք Մհեր Իսրայելյանի հետ։ Քննարկեցինք նրա պատմվածքները, ստացանք մեզ հետաքրքրող հարցերի պատասխանները։

  • Նախագծային ուսուցման ստուգատես

Ճանապարհորդություններ

ՀՀ-ի անկախության օրը՝ սեպտեմբերի 21-ին հաղթահարեցինք Արայի լեռը։ Ձեռք բերեցի նոր ընկերներ, շատ լավ և ուրախ օր անցկացրեցի և հիանալի հիշողոթյուններով վերադարձա տուն։

Նոյեմբերի 16-ին 31 հոգանոց մեծ ու աշխույժ խմբով ճամփա ընկանք դեպի Արատես։ Հիացանք բնությամբ։ Աշուն էր, գույները խառնվել էին իրար, և ստեղծվել էր մի չքնաղ պատկեր, որն ամբողջ ճանապարհին ուղեկցում էր մեզ։ Նշեցինք հարիսայի ծեսը։ Երեք ուրախ, անմոռանալի, աշխույժ և հիանալի օրեր։

Posted in Español

Mi dia

Me levanto todas las mañanas a las 8 de la mañana. Me lavo y desayuno. Principalmente como dulces o ensaladas en la mañana. Entonces voy a ir a la escuela. Mi día está muy lleno y feliz de ir a la escuela. Después de regresar ceno. Principalmente como sopa y ensalada. Entonces estoy descansando. Juego con mi hermano, toco el piano. Después de descansar, empiezo a tomar lecciones. Después de mis clases, a mi hermana y a mí nos encanta ver películas. Durante el día leí mi libro favorito. Los fines de semana, me encanta salir con mis amigos. Duermo muy tarde, alrededor de las 12-1.

Posted in Հաշվետվություններ, Անգլերեն

Ուսումնական առաջին շրջանի ամփոփում (անգլերեն)

Այս ուսումնական շրջանի ընթացքում մենք բարելավեցինք մեր անգլերենը։ Գրեցինք շարադրություններ, վարժություններ, կարդացինք գրքեր, դիտեցինք հետաքրքիր ֆիլմեր, կատարեցինք լրացուցիչ աշխատանքներ։

Շարադրություններ

Վարժություններ

Լրացուցիչ աշխատանքներ

Գրքեր և տեքստեր

Posted in Հայոց լեզու, Հաշվետվություններ, Գրականություն

Ուսումնական առաջին շրջանի ամփոփում (մայրենի)

Գրականություն

Սեպտեմբեր

Վերլուծություններ

Նախագիծ- Կոմիտաս

Հայ հին միջնադարյան գրականություն

Հոկտեմբեր

Վերլուծություններ

Նախագծեր

Թարգմանություն-Բա՛ց թող փակ դռները

Լրացուցիչ աշխատանք-«Եթե չլիներ համացանցը»

Նոյեմբեր

Վերլուծություններ

Նախագիծ-《Նախշուն աշուն》

Թարգմանություն-Ոսկե աշուն

Դեկտեմբեր

Վերլուծություններ

Թարգմանություն֊Ձմեռ (թարգմանություն)

Հայոց լեզու

Posted in Գրականություն

Հանս Քրիստիան Անդերսեն «Լուցկիներով աղջիկը»

Շատ տխուր, հուզիչ և ուսուցանող պատմություն էր։ Պատմվածքում հեղինակը պատմում է մի փոքրիկ աղջկա մասին, որը ձմռան ցուրտ եղանակին առանց կոշիկների զբոսնում էր փողոցում։ Նա միայն մի լուցկու տուփ ուներ, ինչը նրա տաքանալու վերջին միջոցն էր։ Տուն չէր ցանկանում գնալ, քանի որ դաժան հայրը տանն էր և միևնույն է տանը նույնպես շատ ցուրտ էր։ Առաջին անգամ վառելով լուցկին՝ աղջիկը տեսիլք տեսավ, որտեղ շքեղ զարդարված սեղան կար, յուղոտ բադ, որը դուրս էր գալիս ափսեի միջից և գնում էր աղջկան ընդառաջ։ Երկրորդ անգամ վառելով՝ նա տեսավ ամանորյա եղևնի՝ գեղեցիկ խաղալիքներով զարդարված։ Երրորդ անգամ ՝մահացած տատիկին, որը պարզել էր ձեռքը։ Աղջիկը բռնելով տատիկի ձեռքը՝ վեր բարձրացավ նրա հետ։ Առավոտյան աղջկան գտան մահացած։

Այսպիսով՝ ոչ բոլորի համար է Ամանորը լուսավոր ու պայծառ։ Սակայն աղջկա համար դա ամենալավ օրն էր, քանի որ տեսիլքում տեսավ ու զգաց այն ամենը, ինչը երբեք իրական կյանքում չէր զգացել։

Posted in Հասարակագիտություն

Աշխատանքային պայմանագիր

Աշխատանքային պայմանագիրը համաձայնության պայմանագիր է աշխատողի և գործատուի միջև, ըստ որի՝ աշխատողը պարտավորվում է գործատուի համար որոշակի աշխատանք կատարել և վարձատրվել կատարած աշխատանքի համար։

Պայմանագրում պարտադիր պետք է նշվի աշխատողի և գործատուի անունը, ազգանունը, ազգությունը, քաղաքացիությունը։ Նաև նշվում է աշխատանքի վայրը, կառուցվածքային ստորաբաժանումները, աշխատանքը սկսելու ամսաթիվը, մասնագիտության անվանումը, կողմերի իրավունքները և պարտականությունները, վարձրատրության պայմանները, աշխատանքային պայմանագրի գործողության ժամկետը։

Գործատուն աշխատողին տրամադրում է աշխատանք, որի նկարագրությունը բերված է սույն պայմանագրի որևէ կետում և պարտավորվում է վճարել նրա կատարած աշխատանքի համար, իսկ աշխատողը պարտավորվում է կատարել գործատուի հանձնարարած աշխատանքը սույն պայմանագրով սահմանված պայմաններով` պահպանելով աշխատավայրում սահմանված աշխատանքային կարգապահական կանոնները:

Աշխատանքային պայմանագրերի կնքման հիմնական ձևը դա գրավորն է։ Երկու կողմերը ստորագրում են այն և կազմվում է մեկ փաստաթուղթ։

Աշխատանքային պայմանագիրը կնքվում է երկու օրինակից։ Սկզբում պայմանագիրը ստորագրում են գործատուն, գործատուի ներկայացուցիչը և աշխատողը։

Եթե աշխատանքային պայմանագրով այլ բան նախատեսված չէ, աշխատողը պետք է անցնի աշխատանքի՝ պայմանագրի կնքման հոջորդ օրը։

Posted in Անգլերեն

How I am going to celebrate the New Year

Image result for new year"

Like all kids, I love winter and I love to celebrate the New Year too. This year I am looking forward to the New Year. 2019 was a year of great joy and success for me. Maybe that’s the reason for my high holiday mood. Like every year, this year I will decorate Christmas tree and our home with my family until the New Year, so that we will be able to be in a better mood. My sister and I have decided to buy presents for all our family members. I hope it will snow this year as well, as it gives a Christmas mood. Like every year, I will celebrate the New Year with my family, relatives, and friends. For me it is very important and fun to be with my family on New Year’s Eve. December 31st is a very funny and good day. We are all preparing for the New Year. We set the table and decorate it. Then we watch exciting Christmas movies and shows with the whole family. And we are looking forward to the New Year. On New Year’s Eve we are waiting our guests to exchange our gifts in high spirits.

Posted in Հասարակագիտություն, Նախագծեր

Բրեքսիթ (նախագիծ, խմբային աշխատանք)

Ի՞նչ է Բրեքսիթը։

«Բրեքսիթ» անգլերեն երկու բառերից է բաղկացած՝ Britain և exit։ Թարգմանաբար նշանակում է Եվրամիությունից Մեծ Բրիտանիայի ելք։Բառը Մեծ Բրիտանիայում հայտնվել է 2016թ-ի մայիսին տեղի ունեցած հանրաքվեից հետո, որին նվազագույն առավելությամբ (երկու տոկոսից պակաս) հաղթեցին ելքի կողմնակիցները։Այն այս հարցով Բրիտանիայի պատմության մեջ երկրորդ հանրաքվեն էր։ Առաջինը տեղի էր ունեցել 1975թ-ին։ Այդ ժամանակ հաղթեցին Եվրամիությանն անդամակցելու կողմնակիցները։

 Ի՞նչ է «կոշտ» Բրեքսիթը։

ԵՄ-ն լքելու մասին հանրաքվեից հետո երկրում վեճեր են գնում, թե ինչ պայմաններով դա պետք է տեղի ունենա։ Ելքի ժամկետները մի քանի անգամ հետաձգվել են։Վերջերս վարչապետ դարձած Բորիս Ջոնսոնն իր վրա պարտավորություն էր վերցրել ԵՄ-ից երկիրը դուրս բերել մինչև հոկտեմբերի 31-ն անգամ այն դեպքում, եթե ԵՄ-ի հետ պայմանների շուրջ չստացվի պայմանավորվածության գալ։ Այդ սցենարը ստացել է «կոշտ» Բրեքսիթ անվանումը։

 Ինչո՞վ է սպառնում «կոշտ» Բրեքսիթը

Երկար վեճերից հետո խորհրդարանը կառավարությանը ստիպել է հրապարակել «կոշտ» Բրեքսիթի դեպքում իրադարձությունների զարգացման սեփական կանխատեսումը։ Ահա թե ինչ է սպասվում Մեծ Բրիտանիայի բնակիչներին՝ ըստ այդ փաստաթղթի։

  •   Ողջ Բրիտանիայով մեկ անցկացվելու են ցույցեր և հակացույցեր, որոնց հետ աշխատանքը ոստիկնաությունից լրացուցիչ ռեսուրսներ կպահանջի։ Հավանական են նաև անկարգություններ և լարվածություն հասարակությունում։
  •     Սպառողների համար էլեկտրաէներգիայի արժեքը կարող է կտրուկ աճել, և դա կհանգեցնի ավելի լուրջ տնտեսական և քաղաքական հետևաքների։
  •     Խանութներում ավելի դժվար կլինի գնել թարմ մթերքի որոշ տեսակներ, սակայն պարենային դեֆիցիտ չի լինի, թեև պարենի գները կարող են աճել, ինչն առավել ուժեղ կարտացոլվի կարիքավորների վրա։
  •  Մաքսակետերում ստուգումների նկատմամբ թրեյլերների վարորդների անպատրաստության պատճառով Լա Մանշը հատելիս լաստանավի հերթում սպասումը կավելանա մինչև մեկուկեսից-երկուսուկես օր։
Image result for Բրեքսիթ"

Նախապատմությունը

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո՝ 1946 թվականին, Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Ու. Չերչիլը հնչեցրեց «Եվրոպայի Միացյալ Նահանգներ» ստեղծելու Եվրոպական ինտեգրացիայի մանիֆեստը՝ ստեղծել «Եվրոպայի Միացյալ Նահանգները»` «վերստեղծելով եվրոպական ընտանիք, որը կարող ենք ապահովել ազատության մեջ խաղաղ գոյատևելու հնարավորություն ընձեռնող համակարգով»: Սակայն հետաքրքիրն այն էր, որ միավորված Եվրոպայի կողմնակից Չերչիլը Մեծ Բրիտանիան չէր տեսնում այդ միության մեջ, այլ տեսնում էր նորաստեղծ միության կողքին՝ Ազգերի բրիտանական համագործակցության, ԱՄՆ-ի և ԽՍՀՄ-ի հետ:

Չերչիլի խոսքերը մարգարեական եղան, և արդեն 1952 թվականին Փարիզում Ֆրանսիայի, Արևմտյան Գերմանիայի, Բելգիայի, Նիդեռլանդների, Լյուքսենբուրգի և Իտալիայի կողմից հիմնվեց Ածխի և պողպատի եվրոպական ընկերակցությունը (ԱՊԵԸ), որը նպատակ ուներ միացնել և ազգային պետությունների վերահսկողությունից հանել դարավոր թշնամիների՝ Ֆրանսիայի և Գերմանիայի տնտեսությունների այն ճյուղերը, որոնք հիմք են հանդիսանում պատերազմական գործողությունների համար:

Մեծ Բրիտանիայի կառավարությունը չմիացավ այդ միությանը, քանզի չէր ցանկանում կորցնել իր ինքնիշխանյությունը: Բրիտանիայի այդպիսի որոշման հետևում կարող ենք նշել մի քանի պատմական նախադրյալներ.

  • Մեծ Բրիտանիայի ռազմական և նավատորմային հզորությունը սկսել էր անկում ապրել: Անգլիական արդյունաբերությունը սկսեց տանուլ տալ Գերմանիայի և ԱՄՆ-ի հետ տնտեսական պայքարում: 1-ին աշխարհամարտի տարիներին Մեծ Բրիտանիան արդեն կորցրել էր տնտեսական գերակայությունը, սակայն դեռ մնում էր ամենաշատ գաղութներ ունեցող պետությունը: Մեծ Բրիտանիայի քաղաքական և տնտեսական հզորությունը գագաթնակետին էր հասել 19-րդ դարի 2-րդ կեսին, սակայն դրանից հետո սկսեց անկման գործընթացը, որը միանգամից աչքի չընկավ:
  • 2-րդ աշխարհամարտը խոր ազդեցություն ունեցավ Մեծ Բրիտանիայի վրա, որը էականորեն տարբերվում էր այն ազդեցությունից, որ պատերազմը թողեց Գերմանիայի և Ֆրանսիայի վրա: Ֆրանսիան օկուպացվել էր պատերազմի սկզբում, Գերմանիան՝ վերջում, իսկ Մեծ Բրիտանիան ԱՄՆ-ի և ԽՍՀՄ-ի հետ միասին փրկել էր Եվրոպան: Մեծ Բրիտանիան գերմանական հարձակումներից պաշտպանված էր Լա Մանշով, այն մի քանի անգամ տուժել էր գերմանական ավիացիայի հարձակումներից: Այդ իսկ պատճառով Ֆրանսիան և Գերմանիան պատերազմից հետո համոզված էին, որ ազգայնականությունը կործանիչ է և պատրաստ էին իրենց ինքնիշխանությունից մի քիչ զիջել՝ նպատակ ունենալով խաղաղություն պահպանել Եվրոպայում: Մեծ Բրիտանիայում տրամագծորեն հակառակ պատկերն էր. բրիտանացիները հպարտ էին իրենց անկախ և հաղթած պետությամբ, ուստի և չէին ցանկանում գնալ որևէ զիջումների, Մեծ Բրիտանիայի ինքնիշխանության որևէ սահմանափակման:
  • Մեծ Բրիտանիայի արտաքին քաղաքականության գլխավոր առաջնահերթություններից մեկը ԱՄՆ-ի հետ հատուկ հարաբերությունների ձևավորումն էր, որի հետ պետք է պայքարեր կոմունիզմի դեմ: Կարևոր էր նաև Ազգերի բրիտանական համագործակցության պետությունների հետ հարաբերությունների պահպանումը:

Եվրոպայի ինտեգրման գործընթացը հետագայում շարունակվեց. փորձ էր արվել հիմնել ԵՊԸ-ն (Եվրոպական պաշտպանական ընկերակցություն) և ԵՔԸ-ն (Եվրոպական քաղաքական ընկերակցություն), սակայն փորձը ձախողվեց 1957 թվականին ձևավորվեցին ԵՏԸ-ն (Եվրոպական տնտեսական ընկերակցությունը) և Եվրաատոմը:

Ի պատասխան ԵՏԸ-ի ստեղծման և նպատակ ունենալով հակակշռել դրան՝ Մեծ Բրիտանիան հանձն առավ ստեղծել ազատ առևտրի ուրիշ գոտի, որը հիմնադրվեց 1960 թվականին Ստոկհոլմում: ԱԱԵԱ-ն (Ազատ առևտրի եվրոպական ասոցացիան) որակապես տարբերվում էր Եվրոպական տնտեսական ընկերակցությունից, քանի որ նախատեսում էր անդամ-պետությունների միջև ստեղծել ազատ առևտրի գոտի՝ որևէ կերպ չսահմանափակելով պետությունների ինքնիշխանությունը այլ տնտեսական բլոկերի հետ համագործակցության հարցում:1 Հետագա տարիներին դարձավ, որ Մեծ Բրիտանիան իր ուսերին է վերցրել չափազանց մեծ բեռ, որը չի համապատասխանում իր տնտեսական, ռազմական և քաղաքական պոտենցիալին:

Brexit.png

Բրիտանացիների որոշումը դուրս գալ ԵՄ-ի կազմից և դրա հնարավոր հետևանքները:

2007 թվականի Լիսաբոնի պայմանագրով անդամ-պետությունները իրավունք ստացան դուրս գալու ԵՄ-ի կազմից՝ իրենց սահմանադրական կարգերին համապատասխան: Մեծ Բրիտանիայի 2016 թվականի հունիսի 23-ի հանրաքվեն պարտադիր ուժ կստանա, եթե խորհրդարանի կողմից ընդունվի համապատասխան օրենք: Եթե իրադարձությունները զարգանան այդ սցենարով, ապա խորհրդարանը պետք է ակտիվացնի Լիսաբոնի պայմանագրի 50-րդ հոդվածը և Եվրոպական խորհրդին տեղյակ պահի այդ որոշման մասին (կոնկրետ ժամանակահատված չկա): 50-րդ հոդվածը չի նախատեսում որևէ պայման ԵՄ-ից դուրս գալու համար, սակայն նախատեսում է որոշակի գործընթացներ, բանակցություններ, որտեղ պետք է որոշվեն պետության և ԵՄ-ի հետագա հարաբերությունները, ինչպես նաև հարաբերությունները ԵՄ-ի մնացած անդամների հետ: Այդ գործընթացները տևում են 2 տարի, որից հետո տվյալ պետությունը մեխանիկորեն դուրս է գալիս ԵՄ-ից, եթե ԵՄ-ը կամ տվյալ պետությունը չեն ցանկանում երկարաձգել բանակցային գործընթացը: Ի տարբերություն ԵՄ մտնելու ընթացակարգին, որտեղ ԵՄ-ի անդամ-պետությունները պետք է հավանություն տան նոր պետությանը, միությունից դուրս գալու համար այդպիսի ընթացակարգ չի նախատեսվում: ԵՄ-ից դուրս գալուց հետո լքող պետությունը պետք է մշակի օրենքներ, որոնք կկարգավորեն նախկինում ԵՄ-ի օրենքներով կարգավորվող ոլորտները:

ԵՄ-ից դուրս գալը Մեծ Բրիտանիայի համար կունենա ոչ այնքան տնտեսական, որքան քաղաքական խնդիրներ: Տնտեսական խնդիրները կարող էին լուծվել առանց ԵՄ-ին անդամակցելու՝ մնալով ԵՄ-ի ընդհանուր շուկայում (չնայած պետք է նշել, որ հանրաքվեի արդյունքների հայտարարումից հետո ֆունտ ստեռլինգի գինը դոլարի նկատմամբ ընկավ): Քաղաքական հետևանքը կարող է լինել Շոտլանդիայի անկախության 2-րդ հանրաքվեն, որը «շատ հնարավոր է» Brexit-ից հետո, ” ասել է Շոտլանդիայի առաջին նախարար Նիկոլա Սթրջընը: Հյուսիսային Իռլանդիան նույնպես ցանկանում է հանրաքվեով անջատվել Մեծ Բրիտանիայից և միանալ մայր Իռլանդիային: ԵՄ-ի համար նույնպես հետևանքներ չեն կարող լինել՝ բացառությամբ դոմինոյի էֆֆեկտի, այն է՝ եվրակասկածամիտ ԵՄ-ի անդամ-պետությունները նույնպես կցանկանան լքել ԵՄ-ը, կհանգեցնի խոր ճգնաժամի: Ինչպես նաև «ԵՄ-ին սպասվում է բանակցությունների «ցավալի» գործընթաց»,- նշել է Եվրոպական խորհրդի նախագահ Դ. Տուսկը:

Եզրակացություն

Այսպիսով` Մեծ Բրիտանիայի հակաեվրոպական միտումները նոր չեն և ունեն պատմական խոր արմատներ, այն միշտ էլ եղել է և մնում է եվրահոռետեսության օրրանը: Բրիտանացիների հունիսի 23-ի որոշումը կարող է Մեծ Բրիտանիան և՛ դուրսբերել ԵՄ-ի կազմից, և՛` ոչ, սակայն հանրաքվեի արդյունքները ունեն ժողովրդավարական մեծ ուժ, և այնուամենայնիվ, լուրջ հետևանքներ կունենան Մեծ Բրիտանիա-ԵՄ հարաբերություններում: 

Բորիս Ջոնսոն

Image result for Բորիս ջոնսոն"

Բորիս Ջոնսոնը ծնվել է 1964 թվականի հունիսի 19-ին Նյու Յորքում։ Ծննդյան իրավունքով ունի ամերիկյան և բրիտանական քաղաքացիություն։ 2015 թվականին հայտնի դարձավ, որ Ջոնսոնը պատրաստվում է հրաժարվել ամերիկյան քաղաքացիությունից։ Հրաժարման հիմնական պատճառը խնդիրներն են ԱՄՆ հարկային ծառայության հետ (IRS)՝ հատկապես անշարժ գույքի հարկերի հետ. Ջոնսոնը հրաժարվում էր ԱՄՆ հարկային ծառայությանը մուծել Լոնդոնի՝ իր տան վաճառքից ստացված եկամտահարկ։

Նրա հորական նախապապը հայտնի թուրք լրագրող Ալի Քեմալն է, որը կարճ ժամանակահատվածով եղել է Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարար։ Նրա պապը տվել է Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի ձերբակալման հրաման։ Արդյունքում, Աթաթուրքի իշխանության գալուց հետո, նա պաշտոնազրկվել է։

Դրանից հետո Ջոնսոնի պապը փախել է Մեծ Բրիտանիա, որտեղ ընդունել է Ուիլֆրեդ Ջոնսոն անունը։

2008- 2016 թվականներին եղել է Լոնդոնի քաղաքապետ։ 2001- 2008 թվականներին, ինչպես նաև 2015 թվականից Միացյալ Թագավորության համայնքների պալատի անդամ է։ 2019 թվականի հուլիսի 24-ից՝ Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ։ Անցած տարի ռուս պրանկերները զանգահարել էին նրան Նիկոլ Փաշինյանի անունից։ Ջոնսոնը 18 րոպե խոսաց նրանց հետ՝ առանց կասկածելու, որ դա ՀՀ վարչապետը չէ։

Հավելյալ տեսանյութ

Փաստաթղթեր

Աղբյուրներ

Մասնակիցներ՝ Մելինե Մարտիրոսյան և Հասմիկ Ներսիսյան