Posted in Անգլերեն

The Gift of the Magi

The stories link

I read the story written by O. Henry. It was about a girl who had beautiful and awesome hair. Her name was Della. She was living with her husband, Jim. Jim had a expensive watch. That watch was his granfather’s and the his dad’s and it was very special watch for him. Della’s hair and Jim’s watch were the things that they were proud of. They were poor and they couldn’t give each other expensive gifts in Christmas. The next day would be Christmas and Della didn’t have enough money for Jim’s gift. She was sad and she didn’t know what to do. Finnaly she decided to cut her beautiful hair and sold it. She sold it especially for Jim’s gift. She bought gold watch chain, very simply made for Jim’s watch. She knew that he would like the chain but she was afraid about his reaction of her short hair. When Della showed Jim her short hair and the chain he was shocked. He didn’t know what to say, because he sold his watch to buy combs for Della’s hair.
It was very cute story. I liked it very much. It wasn’t about gifts or Christmas, it was about a strong relationship. Della and Jim were ready to do everything for each other. Nothing was more than their love and relationship. It’s the main idea of the story. We all should think like them, because nothing is more important then our families, friends and relatives.

Posted in Գրականություն

«Սասնա ծռեր»

«Սասնա ծռեր»-ը հայ ժողովրդի ազգային էպոսն ու դյուցազնավեպն է։ Էպոսի հիմնական գաղափարը հայ ժողովրդի հերոսական պայքարն էր թշնամու դեմ։ Էպոսը կազմված է չորս ճյուղերց՝  «Սանասար և Բաղդասար», «Մեծ Մհեր», «Սասունցի Դավիթ», «Փոքր Մհեր»։ Այս չորս սերունդը միմյանց հետ կապված են ազգակցական կապով՝ պապ, որդի և թոռ։

Էպոսը ժողովրդի կողմից ստեղծված բանավոր մեծածավալ ստեղծագործություն է, որտեղ արտահայտվում են տվյալ ժողովրդի ձգտումները, երազանքները, պատմությունը։ «Սասնա ծռեր» վիպերգի մասին առաջին անգամ հիշատակել են պորտուգալացի ճանապարհորդները։ Էպոսը առաջին անգամ գրի է առել Գարեգին Սրվանդձտյանը, որը 1874 թվականին տպագրվել է «Սասունցի Դավիթ» կամ «Մհերի դուռ» վերնագրով։ Երկրորդ պատումը գրի է առել Մանուկ Աբեղյանը, որը 1878 թվականին տպագրվել է « Դավիթ և Մհեր » վերնագրով։ Էպոսում պատկերվում է 8-10-րդ դարերի հայ ժողովրդի ազգային ազատագրական պայքարը արաբական տիրապետության դեմ։ Էպոսի ճյուղերը սկսվում են նախերգական հատվածներով, որտեղ օղորմի է տրվում տվյալ ճյուղի գլխավոր հերոսներին։ Հայ գրողներից էպոսը մշակել են Հովհաննես Թումանյանը, Ավետիք Իսահակյանը, Եղիշե Չարենցը, Նաիրի Զարյանը և այլք։ 1939 թվականին էպոսի հազարամյակի պատվին 60 պատումներից կազմվեց այսօրվա համահավաք բնագիրը։ 1964 թվականին աշխարհի էպոսների միջազգային մրցույթում «Սասնա ծռեր» վիպերգը գրավեց առաջին տեղը։

«Սանասար և Բաղդասար»

Ըստ ավանդության՝ Ծովինարը դուրս է գալիս զբոսնելու։ Ծարավի զգացումը խեղդում էր գեղեցկուհուն և դեպի երկինք ուղղված նրա աղերսով ժայռի միջից վճիտ աղբյուր է բխում։ Աղբյուրի ջուրը մոգական կարողություններ ուներ և դրա շնորհիվ Ծովինարը հղիանում է։ Ծնվում է երկու դյուցազուն՝ Սանասարն ու Բաղդասարը։ Կարճ ժամանակում նրանք մեծանում ու հզորանում են և ուղևորվում են այն աղբյուրի մոտ, որտեղից կյանք էին ստացել։ Այնտեղ Մարութա Բարձրիկ Սուրբ Աստվածածինը Սանասարին է հանձնում Թուր Կեծակին և Քուռկիկ Ջալալին։ Ծովի ջրում Սանասարը ձեռք է բերում ահռելի ուժ։

Շուտով նրանք կառուցում են մի ամրոց և բնակեցնում դրա հարակից տարածքները։ Քաղաքի անունը դնում է մի ծերունի։

Դուք էն սասուն քարեր ինչպե՞ս հաներ եք էն վերին տեղ,
Ու քարե սան սուն եք զարկե. Էս տո՛ւն շեք շինե դուք.
Ապա սասուն մ’եք շինե։ Վա՜, քանի սասուն բերդ մի.Էս տուն չէ, էս սասուն է։
Սանասար ասաց.— Բա՛վ է, պապիկ, Էլ ձեն մի՛ հանի. էլ անուն մի՛ դնի։ Ա՛յ պապի, անուն դրվավ.
Անուն էղավ Սասուն։ Քանց էդա ավել ի՞նչ անուն։
Որ դու ասիր՝ սասուն քարեր, քարե սանսուն եք զարկե.
Մեր բերդի անուն էղավ Սասուն, Սասուն,
Մեր տան անուն՝ Սասնա տուն։

«Մեծ Մհեր»

Սանասարն ամուսնանում է Քառսուն-Ճուղ-Ծամ Դեղձուն-Ծամի հետ։ Սանասարն ու Դեղձունն ունենում են երեք որդի՝ Մհերը, Օհանը և Վերգոն։ Մհերը հոր նման ահռելի ուժ ուներ։ Մեծ Մհերը հայտնի է առյուծի հետ մենամարտով։ Ըստ ավանդության՝ նա երկու կես է անում Սասնա աշխարհ ներխուժած առյուծին։ Այդ պատճառով ժողովուրդը նրան անվանում է «Առյուծաձև» կամ «Առյուծ Մհեր»։

 «Սասունցի Դավիթ»

Էպոսի երրորդ ճյուղում Մեծ Մհերի և Արմաղանի ամուսնությունից ծնվում է Դավիթը՝ էպոսի գլխավոր հերոսը։ Մեծ Մհերը և Արմաղանը մահանում են։ Դավիթը ավելի հզոր և ահռելի ուժ ուներ։

Դավթի և Մըսրա Մելիքի մենամարտը

Դավիթը որոշել էր վերակառուցել Մարութա Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին։ Մըսրա Մելիքը, իմանալով այդ մասին, զորք է հավաքում և գալիս Դավթի դեմ պատերազմելու։ Դավիթը Թուր Կեծակիի հարվածով երկու կես է անում Մըսրա Մելիքին և ազատում ժողովրդին նրա լծից։

«Փոքր Մհեր»

Դավիթը ամուսնանում է Խանդութ խանումի հետ։ Ամուսնությունից հետո Դավիթը մեկնում է Գյուրջիստան և այնտեղ մնում յոթ տարի։ Խանդութը որդի է ունենում և նրա անունը դնում Մհեր։ Մհերը, չափահաս դառնալով, որոշում է գտնել հորը, սակայն ճանապարհին նրանք հանդիպում են և միմյանց չեն ճանաչում։ Հայր և որդի սկսում են մենամարտել։ Մենամարտի ընթացքում Դավիթը անիծում է որդուն։

Անմա՜հ ըլնես, անժառա՜նգ

Մհերը ամուսնանում է Գոհարի հետ, սակայն մնում է անժառանգ։ Հողն այլևս չի դիմանում Մհերի ոտքերի տակ և նա փակվում է Ագռավաքար ժայռի մեջ։

Քանի աշխարք չար է,
Հողն էլ ղալբցեր է,
Մեջ աշխարքին ես չեմ մնա։
Որ աշխարք ավերվի, մեկ էլ շինվի,
Եբոր ցորեն էղավ քանց մասուր մի,
Ու գարին էղավ քանց ընկուզ մի,
Էն ժամանակ հրամանք կա,
որ էլնենք էդտեղեն։

Posted in Նախագծեր, Էկոլոգիա

Էկոհամակարգերի հիմնախնդիրը

Էկոհամակարգը կենսաբանական մի համակարգ է, որը կազմված է կենդանի օրգանիզմների համայնքից (բիոցենոզ), նրանց բնակության միջավայրից (կենսատոպ), կապի համակարգից`որը էներգիայի և նյութի փոխանակություն է իրականացնում նրանց միջև։

1.Ձեր կարծիքով որո՞նք են էկոհամակարգերի կարևորագույն  հատկանիշները: Ինչու՞։

Իմ կարծիքով էկոհամակարգի կարևորագույն հատկանիշներն են կայունությունը, վերականգնվելու հատկությունը և ամբողջականությունը։ Կայունության շնորհիվ էկոհամակարգը կարողանում է բացասական և վնասակար արտաքին ռեակցիաների դեպքում պահպանել իր կառուցվածքն ու գործառույթները։ Այսինքն՝ էկոհամակարգը կարողանում է դիմակայել անբարենպաստ պայմաններում և այդպիսի պայմաններում վերարտադրողականություն ապահովելու կարողություն ունի։ Էկոհամակարգի բաղադրիչների մի մասի կորուստի կամ պակասի դեպքում էկոհամակարգը ընդունակ է վերականգնել իր կառուցվածքն ու գործառույթները։ Էկոհամակարգերը կարող են վնասվել, կորցնել որոշ բաղադրիչներ, ինչպես մարդկանց, այնպես էլ մի շարք այլ գործոնների պատճառով։ Այսպիսով՝ էկոհամակարգերի ինքնավերականգնվելու հատկությունը նույնպես շատ կարևոր հատկանիշ է։ Էկոհամակարգի կարևոր հատկանիշ է նաև ամբողջականությունը։ Այսինքն՝ էկոհամակարգի մեջ բոլոր բաղադրիչները փոխկապակցված են և մեկ բաղադրիչի վերականգնվելու դեպքում՝ վերականգնվում են նաև մնացած բոլոր բաղադրիչները։ Սակայն կարող է լինել և հակառակը՝ մեկ բաղադրիչի վնասվելու դեպքում՝ կվնասվեն նաև մնացածը։

2.Ինչպիսի էկոհամակարգեր են ձեզ շրջապատում, ինչ առանձնահատկություններ ունեն նրանք:

Էկոհամակարգերը լինում են երկու տեսակի։ Դրանք են ՝ մարդածին և բնածին։ Հայաստանում կան և՛ բնական էկոհամակարգեր(բնածին), և՛ ագրոէկոհամակարգեր(մարդածին)։ Բնական էկոհամակարգերն են անտառները, լճերը, գետերը և այլն, իսկ ագրոէկոհամակարգերն են ՝ այգիները, ջերմոցները, բանջարանոցները։ Երկու էկոհամակարգերն էլ ունեն իրենց առանձնահատկությունները և միմյանցից շատ են տարբերվում։ Բնական էկոհամակարգերի կարևորագույն առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ այն կարող է առանց մարդու միջամտության վերականգնվել, ինչ չենք կարող ասել ագրոէկոհամակարգերի մասին։ Այստեղ մարդկանց միջամտությունը բավականին կարևոր դեր է խաղում։ Մարդիկ օգտագործում են մի շարք նյութեր, որոնց շնորհիվ էլ ագրոէկոհամակարգերը մնում են կայուն։

3.Ինչպես է ազդում մարդը ձեզ շրջապատող էկոհամակարգերի կենսագործունեության վրա:

Մարդը մեծ ազդեցություն ունի մեզ շրջապատող էկոհամակարգերի կենսագործունեության վրա։ Այդ ազդեցությունը կարող է լինել և՛ դրական, և՛ բացասական։ Դրական ազդեցություն է օրինակ այն, որ մարդը կարող է հավելյալ էներգիայի աղբյուր ստեղծել, փորձել արագացնել որևէ բաղադրիչի վերականգնումը և այլն։ Սակայն, իմ կարծիքով՝ մարդու բացասական ազդեցությունը էկոհամակարգերի կենսագործունեության վրա ավելի մեծ է։ Աղտոտելով միջավայրը, մի շարք գործարաններ ստեղծելով, վերացնելով շատ-շատ կենդանատեսակներ և բուսատեսակներ՝ մենք անմիջականորեն ազդում ենք էկոհամակարգերի կենսագործունեության վրա։

4.Ինչ տեղի կունենա էկոհամակարգերի հետ, եթե պակասի էներգիայի, ֆոսֆորի, ածխածնի ու ազոտի հոսքը (յուրաքանչյուր տարբերակը ներկայացնել առաձին): 

Ցանկացած կյանք պահանջում է էներգիայի և նյութերի անընդհատ հոսք: Էներգիան ծախսվում է կենսական ռեակցիաների իրագործման, իսկ նյութերը` օրգանիզմների մարմնի կառուցման համար: Էներգիայի և նյութերի հոսքը դիտվում են որպես ավտոտրոֆ օրգանիզմներին էներգիայի և նյութերի փոխանցում դրսից, իսկ այնուհետև անցում սննդային շղթայով մեկ մակարդակից մյուսին: Առանց էներգիայի, ոչ կյանք կլիներ, ոչ էլ էկոլոգիական համակարգեր: Այսպես ասած էկոհամակարգերում էներգիայի քանակի կորուստը կարող է հանգեցնել էկոհամակարգի վերացման:

Բոլորս էլ գիտենք, որ ֆոսֆորի կենսաբանական և կենսաքիմիական դերը կենդանի բջջի կյանքում մեծ է: Այն մտնում է ուղեղի, կմախքի հյուսվածքների, խեցիների կազմի մեջ: Առանց ֆոսֆորի հնարավոր չէ սպիտակուցների սինթեզը: Առանց ֆոսֆորի կենդանիների և բույսերի միջև նյութերի փոխանակում տեղի չէր ունենա։

Ածխածնի շրջապտույտը շատ բուռն կերպով է ընթանում: Եթե չլիներ ածխածին, ապա բույսերը չէին կլանի այն, դա կհանգեցներ բույսերի հյուծման, չէր ստեղծվի գլյուկոզ և մի շարք այլ նյութեր, այսպիսով չէր լինի թթվածին և կյանք:

Ազոտը մտնում է սպիտակուցների և նուկլեինաթթուների կազմության մեջ և համարվում անփոխարինելի կենսածին տարր: Բույսերը բակտերիաներից ստանում են ազոտի մատչելի ձևերը, իսկ բակտերիաները բույսերից վերցնում են սնունդ և ձեռք են բերում բնակատեղ: Օրգանական նյութերի ձևով, սննդային շղթաների միջոցով, ազոտը փոխանցվում է էկոհամակարգերի մյուս օրգանիզմներին: Եթե չլիներ ազոտի շրջապտույտը, որը մտնում է սպիտակուցների և նուկլեյնաթթուների կազմության մեջ, ապա չէր կատարվի մայրական բջջից դուստր բջջին հատկությունների լիարժեք փոխանցում, ինչը կյանքի գոյության հիմքն է:

Posted in Հայոց լեզու, Թարգմանություններ

Բա՛ց թող փակ դռները

Մի անգամ իմ ուսուցիչներից մեկը մի պատմություն պատմեց. «Պատկերացրե՛ք,- ասում է նա,- ծաղկուն այգի՝ մեծ, գեղեցիկ ծառերով՝ ճյուղերին մրգեր, գեղեցիկ ծաղիկներով և բույսերով, գույնզգույն ճախրող թիթեռներով և մամուռով պատված սառը քարերով: Եվ ինչ-որ տեղ այս այգում կա մի փոքրիկ սև քառակուսի, որը այրված հողակտոր է: Եվ այստեղ՝ անկախ նրանից, թե ինչ եք տնկում, միևնույն է՝ ոչինչ չի աճի (ինչքան էլ ջանք գործադրես): Այն կմնա այնպես, ինչպես որ կա. մի փոքրիկ այրված հողակտոր, որը պատված է մեծ ու փարթամ այգով: Եվ միակ բանը, որ մենք հաճախ անում ենք, նայում ենք նրան՝ առանց մեր հայացքը թարթելու: Այնքան լարված ենք նայում, որ ծառերը, ծաղիկները և թիթեռները գրեթե աննկատ են մնում: Այնքան սովորական է դարձել նայել այն ամենին, ինչի կարիքը իրականում շատ ենք զգում, և դադարում ենք նկատել այն ամենը, ինչ ունենք:

Լավ է ասված: Այդ քառակուսի հողակտորը նույնպես այգու մի մասն է, ինչպես ծառերն ու ծաղիկները, և հարց է առաջանում, թե որտեղ է մեր ուշադրությունը: Որտե՞ղ եմ ես նայում՝ ներսում եղած առատությա՞նը, թե՞ այդ փոքրիկ այրված կտորին։

Այսինքն՝ կարելի է ասել, որ խոսքը փակ դռների առջև կանգնելու մասին է: Շատերը, այդ թվում նաև ես, անշուշտ, իրենց կպարգևատրեին դրա համար: Կանգնած սպասում եք, թե ինչ-որ մեկը հակառակ կողմից կբացի դուռը: Բայց այդ պահին ձեզ հարկավոր է միայն կողք նայել և դադարել քթով հենվել փակ դռանը, քանզի կողքի դուռը բաց է:

Ժամանակն է շնորհակալ լինելով` բացել բոլոր փակ դռները, հավաքել նրանց դիմաց փռված գորգերը և նայել դեպի այն տարածությունը, որը սպասում է մեզ (հենց դա է, որ հաճախ մնում է աննկատ): Եվ ով գիտի, թե ինչու են նախկինում բացված դռները փակ, և բնավ էլ պետք չի հասկանալ: Այդ պահին ուղղակի հարկավոր է կողք նայել»։

Աղբյուրը

Posted in Անգլերեն, Թարգմանություններ

The Great Gatsby By F. Scott Fitzgerald

In my younger and more vulnerable years my father gave me some advice that I’ve been turning over in my mindever since. ‘Whenever you feel like criticizing any one,’ he told me, ‘just remember that all the people in this world haven’t had the advantages that you’ve had.’ He didn’t say any more but we’ve always been unusually communicative in a reserved way, and I understood that he meant a great deal more than that. In consequence I’m inclined to reserve all judgments, a habit that has opened up many curious natures to me and also made me the victim of not a few veteran bores. The abnormal mind is quick to detect and attach itself to this quality when it appears in anormal person, and so it came about that in college I was unjustly accused of being a politician, because I was privy to the secret griefs of wild, unknown men. Most of the confidences were unsought—frequently I have feigned sleep, preoccupation, or a hostile levity when I realized by some unmistakable sign that an intimate revelation was quivering on the horizon—for the intimate revelations of young men or at least the terms in which they express them are usually plagiaristic and marred by obvious suppressions. Reserving judgments is a matter of infinite hope. I am still a little afraid of missing something if I forget that, as my father snobbishly suggested, and I snobbishly repeat a sense of the fundamental decencies is parcelled out unequally at birth.

Պատանեկությանս տարիներին, երբ ես առավել դյուրընկալ էի, հայրս ինձ մի խորհուրդ տվեց, որը մինչև օրս չեմ մոռացել։ «Եթե երբևէ ուզենաս որևէ մեկին դատապարտել, հիշիր՝ այս աշխարհում ամեն մարդ չէ, որ ունի քո առավելությունները»։ Նա միայն այսքանն ասաց, բայց մենք միշտ անխոս հասկանում էինք միմյանց, և ես գիտեի, որ նա շատ ավելին է մտածում, քան ասածն է։ Հետևաբար, դատողությունների մեջ զուսպ լինելը դարձել է ինձ համար սովորություն, որի շնորհիվ ամենաբարդ խառնվածքի տեր մարդիկ իրենց սրտերն են բացել իմ առաջ, բայց հաճախ այդ սովորությունը ինձ զոհ է դարձրել անուղղելիորեն կպչուն մարդկանց։ Աննորմալ միտքը արագորեն հայտնաբերում է այդ որակը և միանում դրան, երբ այն արտահայտվում է նորմալ մարդու մեջ, և, այդ պատճառով, քոլեջում ինձ անարդարացիորեն մեղադրում էին որպես քաղաքական գործիչ, քանի որ ես ներքաշված էի վայրի, անհայտ մարդկանց գաղտնի վշտերի մեջ: Վստահության մեծ մասն անքննարկելի էր. ես հաճախ հնարում էի քուն, մտահոգություն կամ թշնամական անլրջություն, երբ ինչ-որ անսխալ նշանով հասկանում էի, որ հորիզոնում թաքնվում է գաղտնի հայտնություն. երիտասարդների ինտիմ բացահայտումները կամ գոնե արտահայտությունները, որոնցով նրանք արտահայտում են դրանք, սովորաբար գրագողություն են արվում և վնասվում ակնհայտ ճնշմամբ: Վճիռները վերապահելը անսահման հույսի հարց է: Ես դեռ փոքր-ինչ վախենում եմ ինչ որ բան բաց թողնելուց, եթե մոռանամ դա, ինչպես հայրս էր ասում, և ես կրկնում էի, որ հիմնավոր պարկեշտության զգացումը անհավասարաչափ է բաշխվում ծննդյան ժամանակ:

Posted in Español, Թարգմանություններ

CHOLITAS ESCALADORAS (ALPINISTAS)

Cholitas Escaladoras on Behance

Había una vez una mujer llamada Lidia Huayllas que vivía al pie de una hermosa montaña en Bolivia. Toda su vida, Lidia y sus amigas habían cocinado para los alpinistas antes de que salieran de los campamentos para escalar la montaña. Lidia los veía ponerse el casco, ajustarse la mochila, atarse bien las botas y llenar sus botellas de agua. Veía sus expresiones de emoción antes de la aventura. Lidia y las otras mujeres no sabían qué se sentía estar en la cima de una montaña. En cambio, sus maridos y sus hijos sí. Ellos trabajaban como guías y maleteros de los alpinistas, llevaban grupos de escaladores a salvo hasta la cima y los acompañaban de regreso, mientras las mujeres se quedaban en el campo, en el valle. Un día, Lidia les dijo a sus amigas: —Subamos la montaña y veámoslo con nuestros propios ojos. Mientras las mujeres se ponían las botas y los crampones bajo sus características faldas coloridas, llamadas cholitas, los hombres se burlaron. —No pueden ir vestidas con cholitas —les dijeron—. Tienen que usar ropa adecuada para escalar. —Tonterías —dijo Lidia mientras se ataba el casco—. Podemos ponernos lo que queramos. ¡Somos las cholitas escaladoras! A pesar de las tormentas de nieve y las intensas ventiscas, Lidia y sus amigas escalaron cima tras cima. —Somos fuertes. Queremos escalar ocho montañas —decían. Es probable que, al mismo tiempo que lees su historia, ellas estén ascendiendo entre la nieve, emocionadas de ver el mundo desde una cima diferente, mientras el viento agita sus faldas coloridas.

The “Cholitas Escaladoras” (Climbing 'Cholitas') are going for Everest -  The-Ski-Guru

Ժամանակին մի կին կար ՝ Լիդիա Հուայլաս անունով, որն ապրում էր Բոլիվիայի մի գեղեցիկ լեռան ստորոտում: Իրենց ամբողջ կյանքի ընթացքում Լիդիան և նրա ընկերները կերակուր էին պատրաստում լեռնագնացների համար ՝մինչ նրանց ճամբարը լքելը և լեռը բարձրանալը: Լիդիան հետևում էր նրանց սաղավարտները դնելուն, ուսապարկը հարմարեցնելուն, կոշիկները լավ կապելուն և ջրի շշերը լցնելուն: Ճամփորդությունից առաջ նկատում էր նրանց հուզմունքը: Լիդիան և մյուս կանայք չգիտեին, թե ինչպիսի զգացողություն է լեռան գագաթին հայտնվելը: Սակայն, նրանց ամուսիններն ու որդիները լավ գիտեին: Նրանք աշխատում էին որպես լեռնագնացների ուղեկիցներ և բեռնակիրներ, ալպինիստների խմբերին անվտանգ վերև էին տանում և ետ ուղեկցում, մինչ կանայք մնում էին դաշտում, ձորում: Մի օր Լիդիան ասաց իր ընկերներին. «Եկեք բարձրանանք լեռը և այն մեր աչքերով տեսնենք»: Մինչ կանայք հագնում էին մագլցման համար նախատեսված կոշիկներն իրենց բնորոշ գույնզգույն կիսաշրջազգեստների տակից, որոնք կոչվում էին չոլիտաներ, տղամարդիկ ծաղրում էին նրանց: «Նրանք չեն կարող չոլիտաներով բարձրանալ », – ասում էին նրանք։ «Նրանք պետք է մագլցման համար նախատեսված հագուստ կրեն՝ լեռ բարձրանալու համար»: «Անհեթեթություն», – ասաց Լիդիան՝ կապելով սաղավարտը։ «Մենք կարող ենք հագնել այն, ինչ ուզում ենք։ Մենք չոլիտաներով ալպինիստներն ենք»: Չնայած ուժեղ ձնաբուքին, Լիդիան և նրա ընկերները բարձրանում էին բարձրունքից բարձրունք: «Մենք ուժեղ ենք: Մենք ուզում ենք բարձրանալ ութ լեռ», – ասում էին նրանք: Հավանաբար, երբ կարդում եք նրանց պատմությունը, նրանք միևնույն ժամանակ բարձրանում են ձյան միջով ՝ ոգևորված տեսնելու աշխարհը այլ գագաթից, մինչդեռ քամին ցնցում է նրանց գույնզգույն կիսաշրջազգեստները:

Posted in Español

Ejercicios

Ejercicio 5, página 9

  1. Me llamo Pablo, tengo doce años y soy madrileño.
  2. Yo soy Maria, tengo once años y soy colombiana, de Bogota.
  3. Este es mi amigo Diego. Tiene doce años y es andaluz, de Cordoba.
  4. Esta es mi amiga Fatima. Tiene once años y es marroqui, de Rabat.
  5. Esta es mi profesora de Ingles. Es Susan y es norteamericana.
  6. Mi profesor de Ciencias es Carlos, tiene veinticinco años y es catalan, de Barcelona.

Ejercicio 6, página 9

  1. La profesora se llama Raso.
  2. La ventana es grande.
  3. Yo me llamo Pedro.
  4. Tengo catorce años.
  5. Mi compañero es argentino.
  6. ¿Cuantos años tienes?
  7. ¿Como se llama tu compañero?
  8. Mis amigos se llaman Angel y Alicia.
  9. Mi profesor se llama Carlos y mi profesora se llama Ana.

Ejercicio 7, página 9

  1. el profesor-la profesora
  2. el compañero-la compañera
  3. el alumno-la alumna
  4. el cantante-la cantante
  5. el director-la directora
  6. el perro-la perra
  7. el estudiante-la estudiante
  8. el niño-la niña

Ejercicio 9, página 10

  1. Esta camarera es inglesa.
  2. Mi gata es negra.
  3. Mi compañero se llama Pablo.
  4. El doctor es muy alto.
  5. La leona es bastante grande.
  6. Mi amigo Lucho es peruano.
  7. Esta mona es inteligente.
Posted in Իրավունք

ՄԱԿ-ի գործունեությունը և Հայաստանի հետ ունեցած համագործակցությունը/Երեխայի իրավունքների մասին ՄԱԿ-ի կոնվեցիան

UN General Assembly hall
ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեա

ՄԱԿ-ը միջկառավարական կազմակերպություն է, որի առաջադրանքն է պահպանել միջազգային խաղաղություն ու անվտանգություն, ազգերի միջև զարգացնել բարեկամական հարաբերություններ, հասնել միջազգային համագործակցության։ ՄԱԿ-ը ստեղծվել է 1945 թվականի հոկտեմբերի 24-ին՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո։ ՄԱԿ-ն ունի անդամ 193 երկիր: ՄԱԿ-ի ամենագլխավոր գրասենյակները գտնվում են Մանհեթեն և Նյու Յորք քաղաքներում: Մյուս գլխավոր գրասենյակները տեղակայված են Ժնևում, Նայրոբիում և Վիեննայում: ՄԱԿ-ն ունի 6 հիմնական կառույց՝ Գլխավոր ասամբլեան, Անվտանգության խորհուրդը, Սոցիալ-տնտեսական խորհուրդը, Խնամակալության խորհուրդը, Արդարադատության միջազգային դատարանը և ՄԱԿ-ի քարտուղարությունը: ՄԱԿ-ի համակարգային գործակալությունները ընդգրկում են Համաշխարհային բանկի խումբը, Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը, Պարենի համաշխարհային ծրագիրը, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն և ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը: ՄԱԿ-ի միջկառավարական հանդիպումներում և փաստաթղթերում գործածվող վեց պաշտոնական լեզուներն են՝ արաբերեն, չինարեն, անգլերեն, ֆրանսերեն, ռուսերեն ու իսպաներեն ՄԱԿ-ի գլխավոր նպատակներն է․

  • միջազգային խաղաղության ու անվտանգության պահպանումը
  • մարդու իրավունքների պաշտպանությունը
  • կայուն զարգացման խթանումը և միջազգային օրենքի հետևումը
  • մարդասիրական օգնության տրամադրումը

Հազարամյակի զարգացման նպատակներն են․

  • Վերացնել ծայրահեղ աղքատությունը և սովը
  • Հասնել համընդհանուր տարրական կրթության
  • Նպաստել գենդերային հավասարությանը եւ կանանց հզորացնելուն
  • Նվազեցնել մանկական մահացությունների թիվը
  • Բարելավել մայրական առողջությունը
  • Պայքարել ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի, մալարիայի և այլ հիվանդությունների դեմ
  • Ապահովել բնապահպանական կայունություն
  • Զարգացնել գլոբալ գործընկերություն զարգացման համար
Headquarters of the UN in New York City
ՄԱԿ-ի Քարտուղարություն

1992 թվականի հունվարի 29-ից Հայաստանը դարձավ ՄԱԿ-ի անդամ։ 1992 թվականի դեկտեմբերին ՄԱԿ-ը Հայաստանում հիմնեց իր գրասենյակը։ 1994-2000 թվականներին ՄԱԿ-ի հայաստանյան գրասենյակում գործում էր ՄԱԿ-ի Մարդասիրական հարցերի վարչությունը, որը հետագայում վերանվանվեց Մարդասիրական հարցերի համակարգման գրասենյակ։ Գրասենյակը փակվեց Հայաստանի ճգնաժամային իրավիճակից դուրս գալուց հետո։ 2001-2006 թվականներին ՄԱԿ-ի հայաստանյան գրասենյակում գործում էր Կանանց զարգացման հիմնադրամի, Կանայք հանուն հակամարտությունների կանխարգելման և խաղաղության ամրապնդման Հարավային Կովկասում ծրագիրը։ Այսօր ՄԱԿ-ի շենքը համատեղ օգտագործում են ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագիրը, ՄԱԿ-ի Հանրային տեղեկատվության վարչությունը, ՄԱԿ-ի Փախստականների հարցերով գերագույն հանձնակատարի գրասենյակը, Պարենի համաշխարհային ծրագիրը, Մանկական հիմնադրամը, Բնակչության հիմնադրամը, ՄԱԿ-ի Արդյունաբերական զարգացման կազմակերպությունը և Միգրացիայի միջազգային կազմակերպությունը։

Երեխայի իրավունքների մասին ՄԱԿ-ի կոնվեցիան

Image result for երեխաների իրավունքները

Հոդվածների վերլուծություններ

Հ ո դ վ ա ծ  1-ից հասկանում ենք, որ երեխա է համարվում մինչև 18 տարեկանը չլրացած անձը և այս կոնվեցիան վերաբերում է միայն նրան։

Հ ո դ վ ա ծ  2-ից հասկանում ենք, որ պետությունները պետք է հարգեն և ապահովեն Կոնվենցիայով նախատեսված բոլոր իրավունքները՝ իրենց իրավազորության ներքո գտնվող յուրաքանչյուր երեխայի համար, անկախ երեխայի և իր ծնողների կարգավիճակից։

Հ ո դ վ ա ծ  3-ից հասկանում ենք, որ երեխաների նկատմամբ բոլոր գործողություններում առաջնահերթ ուշադրություն պետք է դարձվի երեխայի լավագույն շահերին:

Հ ո դ վ ա ծ  4-ից հասկանում ենք, որ պետությունները պետք է ձեռնարկեն անհրաժեշտ բոլոր միջոցները Կոնվենցիայով ճանաչված իրավունքների իրականացման համար:

Հ ո դ վ ա ծ  5-ից հասկանում ենք, որ պետությունները պետք է հարգեն ծնողների, խնամակալների պատասխանատվությունը, իրավունքները և պարտականությունները։

Հ ո դ վ ա ծ  6-ից հասկանում ենք, որ պետություններն պետք է ընդունեն, որ յուրաքանչյուր երեխա ունի կյանքի իրավունք և պետք է ապահովեն երեխայի գոյատևումը և առողջ զարգացումը:

Հ ո դ վ ա ծ  7-ից հասկանում ենք, որ երեխային պետք է գրանցել ծնվելուց անմիջապես հետո և ծննդյան պահից նա պետք է ձեռք է բերի անվան և քաղաքացիության իրավունք։

Հ ո դ վ ա ծ  8-ից հասկանում ենք, որ պետությունները պարտավորվում են հարգել երեխայի իրավունքը պահպանելու իր ինքնությունը։

Հ ո դ վ ա ծ  11-ից հասկանում ենք, որ պետությունները միջոցներ պետք է ձեռնարկեն երեխաների ապօրինի տեղափոխումների և արտասահմանից չվերադառնալու դեմ պայքարելու համար։

Հ ո դ վ ա ծ  16-ից հասկանում ենք, որ ոչ մի երեխա չպետք է ենթարկվի իր անձնական կյանքի նկատմամբ ապօրինի ոտնձգության:

Posted in Անգլերեն

Exercises

The book

7.1 Read the situations and complete the sentences using the present perfect. Choose from these verbs. (break, disappear, go up, grow, improve, lose, shrink, stop)

  1. Tom is looking for his key. He can’t find it. Tom has lost his key.
  2. Maria’s English wasn’t very good. Now it is better. Her English has improved.
  3. My bag was here, but it isn’t here any more. My bag has disappeared.
  4. Lisa can’t walk and her leg is in plaster. Lisa has broken her leg.
  5. Last week the bus fare was £1.80. Now it is £2. The bus fare has gone up.
  6. Dan didn’t have a beard before. Now he has a beard. Dan has grown a beard.
  7. It was raining ten minutes ago. It isn’t raining now. It has stoped raining.
  8. I washed my sweater, and now it’s too small for me. My sweater has shrunk.

7.2 Put in been or gone.

  1. My parents are on holiday. They’ve gone to Italy.
  2. Hello! I’ve just been to the shops. I’ve bought lots of things.
  3. Tom has just gone out. He’ll be back in about an hour.
  4. Alice isn’t here at the moment. I don’t know where she’s gone.
  5. You’re very late. Where have you been?

7.3 Complete the sentences using the present perfect.

  1. Sally is still here. She hasn’t gone (she / not / go) out.
  2. I can’t find my bag. Have you seen it (you / see / it) anywhere?
  3. I can’t log on to the website. I have forgotten (I / forget) my password.
  4. I sent Joe an email this morning, but he hasn’t replied (he / not / reply).
  5. Is the meeting still going on, or has it finished (it / finish)?
  6. The weather has changed (the weather / change). It’s colder now.
  7. You haven’t signed (you / not / sign) the form. Could you sign it now, please?
  8. Are your friends still here, or have they gone (they / go) home?
  9. Paul doesn’t know what he’s going to do. He hasn’t decided yet (he / not / decide / yet).
  10. ‘Do you know where Julia is?’ ‘Yes, I’ve just seen her (I / just / see / her).’
  11. ‘When is David going away?’ ‘ He has already gone (he / already / go).’
  12. a: Has you course started yet (your course / start / yet)? b: Not yet. It starts next week.
Posted in Español

Ejercicios

Libro del alumno

Ejercicio 1, página 6

  1. el lapiz-մատիտ
  2. la regla-քանոն
  3. la cartera-պայուսակ
  4. el borrador-ռետին
  5. la mesa-սեղան
  6. la pizarra- գրատախտակ
  7. el bolígrafo-գրիչ
  8. el diccionario-բառարան
  9. la silla-աթոռ
  10. el libro-գիրք

Ejercicio 9, página 7

1.¿Quien tiene ocho años?
El hermano de Beatriz tiene ocho años.

2. ¿Quien es sevillano?
Daniel es sevillano.

3. ¿Quien es buen estudiante?
Juan es muy buen estudiante.

4. ¿Cuantos años tiene Beatriz?
Beatriz tiene 13 años.

5. ¿Cuantos años tiene Daniel?
Daniel tiene 12 años.

Ejercicio 5, página 8

  1. La pizarra es negra.
  2. El gato es blanco.
  3. Yo soy la directora.
  4. Eres la compañera de Pedro.
  5. La ventana es grande.
  6. Soy la hermana de Pedro.
  7. Eres el capitan del equipo.
  8. La casa es de Juan.

Ejercicio 7, página 9

  1. La puerta es blanca.
  2. La cartera es marron.
  3. El sol es amarillo.
  4. La pantera es rosa.
  5. La ventana es verde.
  6. El boligrafo es rojo.
  7. La pizarra es negra.
  8. La silla es azul.

Ejercicio 1, página 12

  1. Se llama Luis Rodriguez. Es profesor de judo. Tiene 20 años. Le gusta la musica moderna y el cine. Es argentino.
  2. Se llama Elena Sandoval. Es estudiante de español. Tiene 22 años. Es brasileña. Le gusta el futbol y la musica.

Ejercicio 1, página 13

  1. La manzana es roja.
  2. Yo soy tu compañera.
  3. Mi profesora es española.
  4. Tu eres mi amigo.
  5. La casa es blanca.
  6. ¿Tu eres hermana de Pablo?

Ejercicio 4, página 13

  1. El borrador es blanco.
  2. El perro es grande.
  3. Yo soy doctor.
  4. Tu eres el capitan.
  5. Alfonso es el director.
  6. Tu eres la amiga de Susana.