ՄԱԿ-ը միջկառավարական կազմակերպություն է, որի առաջադրանքն է պահպանել միջազգային խաղաղություն ու անվտանգություն, ազգերի միջև զարգացնել բարեկամական հարաբերություններ, հասնել միջազգային համագործակցության։ ՄԱԿ-ը ստեղծվել է 1945 թվականի հոկտեմբերի 24-ին՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո։ ՄԱԿ-ն ունի անդամ 193 երկիր: ՄԱԿ-ի ամենագլխավոր գրասենյակները գտնվում են Մանհեթեն և Նյու Յորք քաղաքներում: Մյուս գլխավոր գրասենյակները տեղակայված են Ժնևում, Նայրոբիում և Վիեննայում: ՄԱԿ-ն ունի 6 հիմնական կառույց՝ Գլխավոր ասամբլեան, Անվտանգության խորհուրդը, Սոցիալ-տնտեսական խորհուրդը, Խնամակալության խորհուրդը, Արդարադատության միջազգային դատարանը և ՄԱԿ-ի քարտուղարությունը: ՄԱԿ-ի համակարգային գործակալությունները ընդգրկում են Համաշխարհային բանկի խումբը, Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը, Պարենի համաշխարհային ծրագիրը, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն և ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը: ՄԱԿ-ի միջկառավարական հանդիպումներում և փաստաթղթերում գործածվող վեց պաշտոնական լեզուներն են՝ արաբերեն, չինարեն, անգլերեն, ֆրանսերեն, ռուսերեն ու իսպաներեն ՄԱԿ-ի գլխավոր նպատակներն է․
- միջազգային խաղաղության ու անվտանգության պահպանումը
- մարդու իրավունքների պաշտպանությունը
- կայուն զարգացման խթանումը և միջազգային օրենքի հետևումը
- մարդասիրական օգնության տրամադրումը
Հազարամյակի զարգացման նպատակներն են․
- Վերացնել ծայրահեղ աղքատությունը և սովը
- Հասնել համընդհանուր տարրական կրթության
- Նպաստել գենդերային հավասարությանը եւ կանանց հզորացնելուն
- Նվազեցնել մանկական մահացությունների թիվը
- Բարելավել մայրական առողջությունը
- Պայքարել ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի, մալարիայի և այլ հիվանդությունների դեմ
- Ապահովել բնապահպանական կայունություն
- Զարգացնել գլոբալ գործընկերություն զարգացման համար
1992 թվականի հունվարի 29-ից Հայաստանը դարձավ ՄԱԿ-ի անդամ։ 1992 թվականի դեկտեմբերին ՄԱԿ-ը Հայաստանում հիմնեց իր գրասենյակը։ 1994-2000 թվականներին ՄԱԿ-ի հայաստանյան գրասենյակում գործում էր ՄԱԿ-ի Մարդասիրական հարցերի վարչությունը, որը հետագայում վերանվանվեց Մարդասիրական հարցերի համակարգման գրասենյակ։ Գրասենյակը փակվեց Հայաստանի ճգնաժամային իրավիճակից դուրս գալուց հետո։ 2001-2006 թվականներին ՄԱԿ-ի հայաստանյան գրասենյակում գործում էր Կանանց զարգացման հիմնադրամի, Կանայք հանուն հակամարտությունների կանխարգելման և խաղաղության ամրապնդման Հարավային Կովկասում ծրագիրը։ Այսօր ՄԱԿ-ի շենքը համատեղ օգտագործում են ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագիրը, ՄԱԿ-ի Հանրային տեղեկատվության վարչությունը, ՄԱԿ-ի Փախստականների հարցերով գերագույն հանձնակատարի գրասենյակը, Պարենի համաշխարհային ծրագիրը, Մանկական հիմնադրամը, Բնակչության հիմնադրամը, ՄԱԿ-ի Արդյունաբերական զարգացման կազմակերպությունը և Միգրացիայի միջազգային կազմակերպությունը։
Երեխայի իրավունքների մասին ՄԱԿ-ի կոնվեցիան
Հոդվածների վերլուծություններ
Հ ո դ վ ա ծ 1-ից հասկանում ենք, որ երեխա է համարվում մինչև 18 տարեկանը չլրացած անձը և այս կոնվեցիան վերաբերում է միայն նրան։
Հ ո դ վ ա ծ 2-ից հասկանում ենք, որ պետությունները պետք է հարգեն և ապահովեն Կոնվենցիայով նախատեսված բոլոր իրավունքները՝ իրենց իրավազորության ներքո գտնվող յուրաքանչյուր երեխայի համար, անկախ երեխայի և իր ծնողների կարգավիճակից։
Հ ո դ վ ա ծ 3-ից հասկանում ենք, որ երեխաների նկատմամբ բոլոր գործողություններում առաջնահերթ ուշադրություն պետք է դարձվի երեխայի լավագույն շահերին:
Հ ո դ վ ա ծ 4-ից հասկանում ենք, որ պետությունները պետք է ձեռնարկեն անհրաժեշտ բոլոր միջոցները Կոնվենցիայով ճանաչված իրավունքների իրականացման համար:
Հ ո դ վ ա ծ 5-ից հասկանում ենք, որ պետությունները պետք է հարգեն ծնողների, խնամակալների պատասխանատվությունը, իրավունքները և պարտականությունները։
Հ ո դ վ ա ծ 6-ից հասկանում ենք, որ պետություններն պետք է ընդունեն, որ յուրաքանչյուր երեխա ունի կյանքի իրավունք և պետք է ապահովեն երեխայի գոյատևումը և առողջ զարգացումը:
Հ ո դ վ ա ծ 7-ից հասկանում ենք, որ երեխային պետք է գրանցել ծնվելուց անմիջապես հետո և ծննդյան պահից նա պետք է ձեռք է բերի անվան և քաղաքացիության իրավունք։
Հ ո դ վ ա ծ 8-ից հասկանում ենք, որ պետությունները պարտավորվում են հարգել երեխայի իրավունքը պահպանելու իր ինքնությունը։
Հ ո դ վ ա ծ 11-ից հասկանում ենք, որ պետությունները միջոցներ պետք է ձեռնարկեն երեխաների ապօրինի տեղափոխումների և արտասահմանից չվերադառնալու դեմ պայքարելու համար։
Հ ո դ վ ա ծ 16-ից հասկանում ենք, որ ոչ մի երեխա չպետք է ենթարկվի իր անձնական կյանքի նկատմամբ ապօրինի ոտնձգության:
Մելինե Մարտիրոսյան 