Un dia, una jovencita tomo un libro titulado El primer libro de radio y electronica de los chicos. «No soy un chico -penso Valerie-, pero ¿eso que importa? ¡Esto es fascinante!». Cuando su papa tomo la television para arreglarla, Valerie quiso ayudar. -Esto es demasiado complicado para las niñas -dijo su padre, pero ella queria descubrir como funcionaban las cosas. Al terminar la universidad, consiguio un puesto importante en la NASA para trabajar en algo mucho mas complicado que una television: el primer satelite del mundo. El Landsat 1 fue lanzado al espacio y envio de regreso imagenes de la Tierra que ayudaron a predecir los patrones del clima y los ciclos de los cultivos. Un dia, Valerie visito un museo de ciencias y vio algo que cambio su vida. ¡Era un foco sin conexiones que brillaba muy fuerte! ¿Como conseguian eso? La respuesta era una astuta ilusion optica creada por un segundo foco oculto y espejos concavos que hacian parecer que el primer foco estaba encendido. Eso le dio una gran idea a Valerie. Comenzo a investigar en la NASA los espejos concavos y la luz, y se le ocurrio un invento brillante llamado transmisor de ilusion. Esta increible pieza tecnologica se sigue usando en los programas de exploracion especial de la NASA, y cientificos como Valerie estan desarrollando formas de utilizarlo para ver el interior del cuerpo humano. Algun dia, ¡hasta podria proyectar videos 3D desde tu television directo a tu sala! -Descubre lo que quieres, enfrenta al poder, vive sin limites -dice Valerie-. No lo descubriras siguiendo las regalas y escuchando obedientemente.
Մի օր երիտասարդ մի կին վերցրեց «Առաջին էլեկտրոնային և ռադիո գիրքը տղաների համար» վերնագրով մի գիրք։ —Ես տղա չեմ,- մտածեց Վալերիան,- բայց ի՞նչ նշանակություն ունի: Սա ինձ հետաքրքիր է: Երբ հայրը հեռուստացույցը վերանորոգում էր, Վալերիան ցանկացավ օգնել: «Սա շատ բարդ է աղջիկների համար», – ասաց հայրը, բայց նա ուզում էր պարզել, թե ինչպես են դրանք աշխատում։ Ավարտելով համալսարանը, նա ՆԱՍԱ-ում ստացավ կարևոր պաշտոն ՝ աշատելով ավելի բարդ բաների վրա, քան հեռուստացույցն էր։ Օրինակ՝ աշխարհի առաջին արբանյակը։ Landsat 1-ը ուղարկվեց տիեզերք և արվեցին Երկրի առաջին պատկերները, որոնք օգնում էին կանխատեսել եղանակը։ Մի օր Վալերիան այցելեց գիտության թանգարան և տեսավ մի բան, որը փոխեց նրա կյանքը: Մի անլար լամպ էր, որը ուժգին լույս էր տալիս։ Ինչպե՞ս է դա նրանց մոտ ստացվել։ Պատասխանը խորամանկ օպտիկական պատրանք էր, որը ստեղծվել էր թաքնված երկրորդ լուսավորության և անդրադարձնող հայելիների կողմից, որոնք կարծես շարունակում էին լույս արձակել։ Դա Վալերիային հիանալի գաղափար տվեց: Նա սկսեց անդրադարձնող հայելիների և լույսի ուսումնասիրությունը ՆԱՍԱ- ում, և հայտնաբերեց մի փայլուն գյուտ, որը կոչվում է պատրանք փոխանցող: Տեխնոլոգիայի այս անհավատալի գյուտը դեռևս օգտագործվում է ՆԱՍԱ-ի հատուկ հետախուզական ծրագրերում, և Վալերիայի նման գիտնականները մշակում են դրա օգտագործման ուղիները մարդուն ներսից տեսնելու համար: Մի օր “ես նույնիսկ կարող էի նախագծել 3D տեսանյութեր ձեր հեռուստացույցից անմիջապես դեպի ձեր հյուրասենյակ”: «Բացահայտեք Ձեզ և ձեր ուզածը, հավատացեք Ձեր ուժին, ապրեք առանց սահմանների», – ասում է Վալերիան,-«Դուք չեք բացահայտի Ձեզ ՝ հետևելով կանոններին և հնազանդ լսելով բոլորին»:
Մելինե Մարտիրոսյան 